Cztery flagi nad jedną wioską. 9 lutego 2017 roku w austriackim Schadendorfie (Dolna Austria) operatorzy polskiego JW GROM, austriackiego Jagdkommando, amerykańskich US Special Forces (ODA, „Zielone Berety”) i niemieckich sił specjalnych przeprowadzili wspólne ćwiczenie counter-terror. Scenariusz: odbicie zakładników i zapobieżenie atakowi terrorystycznemu, ze wsparciem śmigłowca Black Hawk i fast ropingu. Wszystko obserwował z bliska ówczesny austriacki minister obrony Hans Peter Doskozil. To była jedna z najmniej nagłośnionych, ale najbardziej symbolicznych odsłon współpracy SOF w Europie Środkowej.
Schadendorf to nie poligon — to typowa, kilkusetosobowa austriacka wieś w Dolnej Austrii. Dla wojska oznacza to coś konkretnego: gęstą zabudowę, wąskie ulice, mieszkańców patrzących z okien. Idealna sceneria dla scenariusza, który dziś — w dobie zamachów w europejskich miastach — jest dla każdej jednostki SOF najczęstszą formą szkolenia operacyjnego.
Co dokładnie się działo — scenariusz odbicia zakładników
Oficjalna nazwa ćwiczenia nie została podana do publicznej wiadomości, podobnie jak szczegóły operacyjne — to standard dla operacji z udziałem GROM. Ze zdjęć opublikowanych przez serwis SPARTANAT i lokalną prasę austriacką (BVZ) można jednak zrekonstruować generalny przebieg:
- Faza wejścia: Black Hawk dostarcza zespoły szturmowe z powietrza, fast roping na dachach lub w pobliżu obiektu
- Faza szturmu: dynamiczne wejście do budynku zakładników, eliminacja przeciwnika, neutralizacja zagrożeń
- Faza wyciągnięcia: ewakuacja zakładników, zabezpieczenie miejsca, ekstrakcja
To kanoniczny CQB (Close Quarters Battle) scenariusz w obszarze counter-terror. Każda z czterech jednostek prawdopodobnie objęła inny element zespołowy lub zadanie taktyczne — to jest najbardziej wartościowy element wspólnego ćwiczenia: wymiana procedur, sygnalizacji, sposobu komunikacji w szturmie pomiędzy jednostkami z różnych krajów i różnych szkół taktycznych.
Sprzęt na zdjęciach — co operatorzy mieli na sobie
Z opublikowanych fotografii ćwiczenia można wyczytać konkrety wyposażenia:
- Mundury: Crye Multicam (kanoniczny standard SOF NATO)
- Hełmy: Ops-Core (model FAST lub jego pochodne)
- Karabiny niemieckiej delegacji: HK416 (5,56×45 mm)
- Karabiny austriackie: AUG A3 Commando — wariant CQB klasycznego Steyr AUG
- Wsparcie z powietrza: śmigłowiec Black Hawk (wariant H-60), fast roping z liny
Te detale potwierdzają charakter ćwiczenia: to było ćwiczenie operacyjne, a nie pokazowe. Operatorzy byli ubrani i uzbrojeni tak, jak idą do realnej roboty — bez mundurów paradnych. Dla GROM-u to nie nowość; dla Jagdkommando jako gospodarza również. Dla cywilnych obserwatorów z Schadendorfu — zapewne najciekawsze popołudnie 2017 roku.
Doskozil obserwuje — kontekst polityczny
Hans Peter Doskozil — austriacki Minister Obrony i Sportu od 26 stycznia 2016 roku — pojawił się w Schadendorfie osobiście, jako bezpośredni obserwator ćwiczenia. To znaczący sygnał polityczny w neutralnej Austrii: minister obrony jawnie pokazuje, że wspólne ćwiczenia z NATO-wskimi sojusznikami (Polska, USA, Niemcy) są dla Wiednia priorytetem operacyjnym.
Doskozil reprezentował SPÖ (austriacka socjaldemokracja), więc jego obecność miała też wymiar wewnątrzpolityczny — dystansowanie się od pacyfistycznej tradycji „komfortowej neutralności” lat 90. Kilka miesięcy później Doskozil zakończył pełnienie funkcji ministra obrony, przechodząc do polityki kraju Burgenland. Schadendorf był jednym z jego ostatnich publicznych ćwiczeń SOF w roli ministra.
Schadendorf — czemu akurat ta wioska
Schadendorf leży w Dolnej Austrii, w obszarze operacyjnym macierzystej bazy Jagdkommando — Flugfeld Kaserne w Wiener Neustadt. Dla austriackich operatorów to teren „logistycznie własny” — można szybko przerzucić sprzęt, śmigłowce, zespoły zabezpieczające, a jednocześnie wioska oferuje to, czego nie da się odtworzyć na poligonie szkoleniowym: realną zabudowę cywilną z prawdziwymi mieszkańcami w tle.
To jest rosnący trend w europejskich szkoleniach SOF — odejście od sterylnych „kill house” i poligonów MOUT na rzecz ćwiczeń w autentycznej zabudowie cywilnej, oczywiście za zgodą i w koordynacji z lokalnymi władzami. Austria w 2017 wyraźnie dołączyła do tego nurtu w europejskim szkoleniu SOF.
Co to znaczy dla GROM
Z perspektywy GROM-u wartość ćwiczenia w Schadendorfie była potrójna:
- Nowy teatr operacyjny. Polski operator zwykle ćwiczy w polskich miastach, polskich poligonach albo amerykańskich obiektach. Austriacka zabudowa, austriaccy mieszkańcy, austriacki teren — to nowa zmienna.
- Wspólny język taktyczny z Jagdkommando. Austriacy są zaskakująco silni w counter-terror; selekcja Jagdkommando bywa trudniejsza fizycznie od selekcji niektórych amerykańskich SOF. Każda interakcja na poziomie operatora zwiększa wzajemne zaufanie.
- Bezpośredni kontakt z ODA i KSK. Dla młodszych zespołów GROM to okazja do wymiany doświadczeń z dwiema jednostkami, z którymi GROM od lat pracuje na misjach koalicyjnych.
Polska doktryna SOF od dawna stoi na zdolności operowania w wielonarodowych zespołach. Schadendorf był praktycznym przykładem tej zdolności — bez kamer, bez wielkich komunikatów, ze wstępnie ustaloną agendą. Jak GROM lubi.
Co dalej — sygnał dla regionu
Ćwiczenie w Schadendorfie nie było jednorazowym wydarzeniem. To element ciągłej, choć rzadko nagłaśnianej, sieci współpracy SOF w Europie Środkowej, która łączy:
- NATO-wskie siły specjalne (USA, Polska, Niemcy)
- Neutralną Austrię, formalnie poza NATO, ale operacyjnie blisko
- Wspólny teatr działania od Bałkanów (EUFOR), przez UNDOF (Wzgórza Golan), po ćwiczenia w Europie
Fot. Vanessa Bruckner / BVZ.at
Źródła
- SPARTANAT — „Hunt command exercise: Meeting of international special forces”: opis ćwiczenia, zdjęcia, lista uczestniczących krajów
- BVZ (Bezirksblätter Niederösterreich) — lokalna relacja prasowa z Schadendorfu
- Wikipedia — Hans Peter Doskozil: minister obrony Austrii 26.01.2016 – 8.06.2017
- Wikipedia — Jagdkommando: ~400 operatorów, baza Wiener Neustadt, powstanie 1962
- Materiały otwartoźródłowe SOF: konfiguracja Crye Multicam + Ops-Core jako standard NATO SOF, AUG A3 Commando jako broń CQB Jagdkommando