CB90 i Kurier — pierwsza publiczna demonstracja nowego sprzętu polskich Wojsk Specjalnych. Ustka, 28 kwietnia 2026

Centralny Poligon Sił Powietrznych w Ustce. 28 kwietnia 2026 roku. Polscy operatorzy Wojsk Specjalnych po raz pierwszy publicznie zaprezentowali dwa elementy nowego wyposażenia, które od kilku lat budują architekturę morsko-powietrzną Komponentu — szwedzkie kutry szturmowo-desantowe CB90 (Combat Boat) oraz polski bezzałogowy śmigłowiec transportowy „Kurier„. Demonstrację dla mediów potwierdził rzecznik prasowy Dowództwa Komponentu Wojsk Specjalnych, ppłk Mariusz Łapeta. Konkretnych jednostek WS biorących udział w ćwiczeniach DKWS — zgodnie ze standardową polityką informacyjną — nie ujawnia.

Najważniejsza informacja z wczorajszego wydarzenia: CB90 są już użytkowane przez polskich operatorów WS — to oficjalne potwierdzenie ze strony DKWS, koniec spekulacji rozważanych w polskich kręgach branżowych przez lata. Wczorajsza demonstracja w Ustce była pierwszą publiczną prezentacją tej zdolności.

Co działo się w Ustce

Ćwiczenia na Centralnym Poligonie Sił Powietrznych objęły zintegrowane działania trzech komponentów sprzętowych: łodzi CB90, śmigłowców Sikorsky S-70i Black Hawk oraz bezzałogowych śmigłowców transportowych „Kurier„. Scenariusz pokazał konkretne CONOPS (Concept of Operations) — sposób, w jaki polski Komponent WS planuje wykorzystywać te platformy razem.

W jednym z epizodów bezzałogowy śmigłowiec zrzucił ładunki na powierzchnię wody, a załogi CB90 wydobyły je z morza. To prosty, ale konkretny sygnał: Polska buduje zdolność szybkiego logistycznego wsparcia operatorów morskich SOF z powietrza — bez angażowania pilotowanego śmigłowca i jego załogi w niskiej, ryzykownej fazie operacji.

CB90 — „pływające transportery opancerzone”

Combat Boat 90 (Stridsbåt 90) to kanoniczna łódź szturmowo-desantowa morskich sił specjalnych — zaprojektowana w Szwecji przez stocznię Dockstavarvet (dziś część grupy Saab), wprowadzona do służby od początku lat 90-tych. Od tego czasu CB90 trafiły do marynarek Szwecji, Norwegii, USA, Grecji, Meksyku i Malezji. Polska na publiczną listę operatorów wczoraj dołączyła oficjalnie.

Cytat ppłk. Łapety wystawia ich charakter:

O tych łodziach mówi się, że są to pływające transportery opancerzone. Po odpowiednim przygotowaniu i zamontowaniu wielkokalibrowych karabinów maszynowych czy granatników stają się potężnym orężem na Bałtyku.

ppłk Mariusz Łapeta, rzecznik prasowy Dowództwa Komponentu Wojsk Specjalnych

Co to konkretnie znaczy:

• Pancerz lekki chroni załogę przed broń strzelecką i odłamkami — typowy CB90 jest wykonany z aluminium z opcją modułowego pancerza dodatkowego
• Pojemność desantowa: standardowa CB90 H przewozi pół plutonu (18 żołnierzy) z pełnym wyposażeniem — dla operacji SOF zwykle mniejsza grupa szturmowa z większym ładunkiem
• Modułowe uzbrojenie: wielkokalibrowe karabiny maszynowe (12,7 mm), granatniki automatyczne (40 mm), opcjonalnie wyrzutnie torped lub ładunki głębinowe
• Prędkość maksymalna w wariantach standardowych: ok. 40 węzłów (~74 km/h) — bardzo wysoka jak na łódź desantową
• Konstrukcja stealth — niski profil radarowy, chowane elementy uzbrojenia

Dla Polski na Bałtyku, w sytuacji rosnącego napięcia i konieczności szybkiego reagowania na zagrożenia infrastruktury krytycznej (gazociąg Baltic Pipe, kable podmorskie, Terminal LNG), CB90 stanowi naturalne uzupełnienie zdolności JW FORMOZA — jedynej polskiej jednostki morskich operacji specjalnych.

„Kurier” — polski bezzałogowy śmigłowiec dla Wojsk Specjalnych

Drugi element wczorajszej demonstracji to „Kurier” — bezzałogowy statek powietrzny rozwijany w ramach projektu badawczo-rozwojowego pod pełną nazwą „Bezzałogowa Powietrzna Platforma Transportowa Wojsk Specjalnych — Kurier”. Projekt koordynuje Ministerstwo Obrony Narodowej, finansuje Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), a realizuje konsorcjum w składzie:

• Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN (IPPT PAN) — lider naukowy konsorcjum
• Fusioncopter — polska firma specjalizująca się w bezzałogowych statkach pionowzlotowych
• FlyFocus — polski producent rozwiązań dronowych dla bezpieczeństwa i obronności

Ważny detal organizacyjny: nośność, zasięg i pozostałe właściwości platformy zostały określone bezpośrednio przez operatorów Wojsk Specjalnych. To znaczy, że Kurier nie jest „rozwiązaniem szukającym problemu”, lecz produktem zamówionym pod konkretne wymagania operacyjne polskich SOF.

Specs i parametry techniczne (potwierdzone w demonstracji)

Skala porównawcza: 100 kg ładunku to typowy zestaw zaopatrzenia dla małej grupy szturmowej (amunicja, woda, racje, sprzęt medyczny, ładunki specjalne) na kilkudniową operację. 100 km zasięgu pozwala działać w głębi terenu przeciwnika bez konieczności bliskiego wsparcia bazy logistycznej.

Co Kurier znaczy dla polskiego R&D dronowego

Polska ma silną pozycję w obszarze bezzałogowych systemów rozpoznawczych (np. FlyEye WB Group, używany od 2013 roku) i uderzeniowych (Warmate, dziś „dron-kamikaze”). Ale w obszarze transportowych dronów wojskowych mieliśmy lukę. „Kurier” jest świadomą i celową odpowiedzią na ten brak — i to odpowiedzią finansowaną ze środków publicznych z konkretnym odbiorcą operacyjnym (DKWS) na końcu kolejki.

Komponentowo to też ważny sygnał — projekt łączy:

• Naukę instytucjonalną (IPPT PAN, jeden z najważniejszych instytutów technicznych PAN)
• Polskie firmy dronowe (Fusioncopter, FlyFocus — krajowy łańcuch dostaw, brak zależności od dostawców zagranicznych)
• Finansowanie publiczne (NCBR — czyli pieniądze na rozwój technologiczny, nie zakup gotowego rozwiązania)
• Definicję wymagań po stronie użytkownika (operatorzy WS dyktują parametry)

To model rozwoju technologii obronnej, do którego Polska aspiruje od lat — i Kurier może być jednym z pierwszych projektów, w którym ten model zadziałał faktycznie.

Sygnał na przyszłość — bojowe możliwości Kurier

Najbardziej intrygujący detal z relacji polska-zbrojna.pl: jeden z dronów Kurier zaprezentowanych w Ustce miał zamontowaną wyrzutnię rakiet. Choć obecny zakres projektu skupia się na transporcie logistycznym (>100 kg ładunku na >100 km), przedstawiciele konsorcjum otwarcie sygnalizują, że platforma ma w przyszłości również zdolności bojowe.

To jest istotne strategicznie — podobne ścieżki rozwojowe widzieliśmy w innych krajach: amerykański MQ-1 Predator zaczynał jako platforma rozpoznawcza, dziś warianty MQ-9 Reaper są klasycznym systemem uderzeniowym. Polski Kurier ma szansę przejść analogiczną drogę — od transportu w 2026 do roli combat-multi-purpose w drugiej połowie lat 20-tych.

Z perspektywy operacyjnej DKWS to wzmocnienie bardzo dobrego trendu — polskie WS od kilku lat systematycznie wchodzą w obszary technologii, które wcześniej były domeną tylko najlepszych SOF świata. BALTOPS 25 (kwalifikacja Mi-17 PJOS do lądowań na USS Mount Whitney), HavocAI Rampage (drony morskie testowane przez Formozę w 2025), VBSS z US Navy (sierpień 2024 na Bałtyku) — i teraz wczorajsza demonstracja CB90 + Kurier. To jest budowanie zdolności „od dolu”, konsekwentnie i na bazie konkretnych operacyjnych potrzeb.

Kto na świecie używa CB90. Polska 12. marynarką w klubie

Combat Boat 90 to nie polski, lecz szwedzki projekt — wprowadzony do służby na początku lat 90. przez Saab/Dockstavarvet. Polska dołączyła w kwietniu 2026 do klubu około 12 marynarek operacyjnie używających CB90. Skala globalna: blisko 250 sztuk wyprodukowanych.

• 🇸🇪 Szwecja — oryginał, 165 sztuk dostarczonych + 32 CB90 HSM w zamówieniu (kontrakt FMV/Saab 2024–2025). Operator: Amfibieregementet (Amf 1) w Berga; stała kooperacja z fińską Brygadą Nyland
• 🇳🇴 Norwegia — 20 sztuk SB90N; operator Kystjegerkommandoen (KJK — Coastal Ranger Command) w bazie Trondenes/Harstad. Co najmniej jeden egzemplarz w wersji medevac
• 🇬🇷 Grecja — Hellenic Coast Guard od 1998: 3 sztuki CB90HCG
• 🇲🇽 Meksyk — licencja produkcyjna od 2002, lokalna produkcja, oznaczenie CB 90 HMN dla SEMAR (Marina)
• 🇲🇾 Malezja — operator (liczby niepublikowane)
• 🇺🇸 USA — US Navy używa jako Riverine Command Boat (RCB) w Riverine Squadrons (NECC). NSWC/SWCC — brak potwierdzenia
• 🇧🇷 Brazylia — wymieniana jako duży użytkownik (liczby zastrzeżone)
• 🇵🇪 Peru — kontrakt SIMA-Saab z grudnia 2024 (3. już z rzędu): plan minimum 20 sztuk montowanych lokalnie w Chimbote z Knock-Down Kit z Docksta. Klient końcowy: Marina de Guerra del Perú
• 🇺🇦 Ukraina — łącznie 29 sztuk: 26 od Szwecji (10 w lutym 2024 + 16 w styczniu 2025) + 3 od Holandii (marzec 2024). Operatorzy: HUR (GUR) + 73. Centrum Morskich Operacji Specjalnych w Oczakowie
• 🇵🇱 Polska (NOWY operator, 04.2026) — liczba sztuk niepublikowana; wariant prawdopodobnie HSM/NG (nieoficjalnie); dostawca Saab/Docksta
• 🇬🇧 UK Royal Marines — leasing 4 sztuk z Royal Swedish Navy 2011–2013 do ewaluacji; zwrócone
• 🇳🇱 Holandia (Korps Mariniers) — 1 sztuka leased w 2010 do ewaluacji; CB90 rozważano jako zamiennik LCVP w horyzoncie 2025–2030

⭐ Kontekst polski: z 12 operatorów świata Polska i Ukraina mają geopolityczne sąsiedztwo — a ukraińskie CB90 (29 sztuk) są używane m.in. przez 73. Centrum SSO w Oczakowie, czyli tę samą jednostkę, z którą JW Formoza ćwiczyła w Sea Breeze 21 (czerwiec/lipiec 2021). Kompetencja jest kuta we wspólnej wodzie od dawna.

Co CB90 daje polskim WS, czego nie miały z RIB-ami

Dotychczasowy sprzęt nawodny JW Formoza i Zespołu Wodnego JW GROM to RIB-y różnych typów (Rigid Inflatable Boats — pneumatyczno-stelażowe szybkie łodzie). Sprawdzają się w insercji i ewakuacji małych grup, ale wszystkie poniższe zdolności CB90 są dla Polskich WS nowe:

• Pancerz balistyczny — aluminium + wykładzina polietylenowa + szkło balistyczne. Ochrona przed bronią ręczną AP, odłamkami i CBRN. RIB-y nie mają żadnego pancerza
• Pojemność 18 operatorów z pełnym ekwipunkiem (CB90H „Half” = pół plutonu) lub 21 w wariancie NG, vs 8–10 typowo z RIB-em. Alternatywnie 4,5 t cargo
• RWS Trackfire (Saab) — zdalnie sterowana stacja uzbrojenia ze stabilizacją SILOS, kamerą IR, strzelaniem w ruchu: M2 12,7 mm, FN MAG 7,62 mm, granatnik Mk19/H&K GMG 40×53 mm. RIB-y mają tylko broń ręczną operatorów
• 4 miny morskie lub 6 bomb głębinowych — opcjonalna konfiguracja
• Stealth radarowy — niski profil, geometria kadłuba aluminiowego ograniczająca sygnaturę vs wysokie pontony RIB
• Operacje na płytkich wodach Bałtyku — zanurzenie 0,8 m (CB90H). Wejście w estuaria Wisły i Odry, Zatoki Pucką, podejście pod brzeg w rejonie Mierzei
• Zasięg 300 NM (~550 km) — typowy RIB to 100–200 NM. Insercja + ewakuacja w jednym przebiegu
• Beach landing rampa dziobowa — pełne pluton wybiega w 8 sekund (norweska doktryna KJK)
• Synergia z bezzałogowcem Kurier — Kurier zrzuca cargo, CB90 podejmuje. Polski demonstrator — unikat w skali NATO (zaprezentowany w Ustce 28.04.2026)

CB90 vs RIB — porównanie operacyjne

Gdzie CB90 jest gorszy: w bardzo ciasnych marinach (mniejszy promień zwrotu niż RIB), w transporcie przez ląd (CB90 wymaga lawety SPMT — RIB zmieści się na zwykłym trailerze), CAPEX i OPEX (5-8 razy droższy), sygnatura akustyczna waterjetów vs cichy podpływ outboardem (RIB jest cichszy w fazie końcowego podchodzenia).

Czego DKWS nie powiedziało — luki publiczne

• Liczba polskich CB90 — nieujawniona przez DKWS (na demonstracji w Ustce widoczne minimum 2 sztuki)
• Wartość polskiego kontraktu — nieujawniona
• Wariant (CB90H / Mk II / NG / HSM) — nieoficjalnie HSM/NG, brak komunikatu Saab
• Tryb dostawy — zakup nowych z Docksta vs przekazanie używanych szwedzkich vs licencja krajowa? Brak komunikatu
• Konkretna jednostka odbiorcza — Formoza vs GROM Z. Wodny vs wspólne? Nieujawnione
• Polski wariant uzbrojenia (Trackfire? jaka konfiguracja KM/granatnik?) — niepokazany publicznie

To, że DKWS pokazało CB90 publicznie w Ustce, sugeruje że łodzie są już operacyjne (lub bardzo bliskie). Szczegóły kontraktowe pojawią się prawdopodobnie w komunikatach MON na przełomie 2026/2027.

Źródła

• Polska Zbrojna (Jakub Zagalski, foto Łukasz Kermel) — „Nowy sprzęt wojsk specjalnych”, 29.04.2026 godz. 12:50
• Cytat: ppłk Mariusz Łapeta, rzecznik prasowy Dowództwa Komponentu Wojsk Specjalnych
• Konsorcjum Kurier: Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN + Fusioncopter + FlyFocus (finansowanie NCBR, koordynacja MON)
• Kontekst CB90: Saab/Dockstavarvet (oficjalna karta produktu), Wikipedia („CB90-class fast assault craft”)
• FOT. Michał Wajchold i Leszek Kujawski z FoxTwo.pl

Powiązane wpisy

• Wszystkie wpisy o JW FORMOZA
• HavocAI Rampage — bezzałogowe jednostki morskie testowane przez FORMOZĘ (2025)
• PJOS — kwalifikacja Mi-17 do lądowań na USS Mount Whitney (BALTOPS 25)
• Rekrutacja do JW FORMOZA 2026 — kompletny przewodnik kandydata